Στην Ιερά οδό

Δεν εννοώ το αθηναϊκό μαγαζί, όπου τώρα εμφανίζονται ο Πάριος και η Βιτάλη, ούτε τον σημερινό δρόμο, που οι μισοί τον αφήνουν άκλιτο («έχει ένα συνεργείο στην Ιερά Οδός») ούτε τον αρχαίο δρόμο.Είχαν κι οι αρχαίοι Ρωμαίοι «ιερά οδό», Via Sacra, έχουν όμως και στη Γαλλία τη Voie Sacrée, κι αυτόν τον δρόμο πήρα προχτές σε μια εκδρομούλα που πήγα.Οι αρχαίοι Έλληνες την είχαν πει Ιερά οδό επειδή συνέδεε την πόλη της Αθήνας με τους ναούς της Ελευσίνας όπου τελούνταν τα Μυστήρια, η γαλλική Ιερά οδός ονομάστηκε έτσι επειδή στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο συνέδεε το Βερντέν, που ήταν στην πρώτη γραμμή του μετώπου, με το Μπαρ-λε-Ντυκ (Bar-le-Duc) που μετατράπηκε σε κέντρο της γαλλικής επιμελητείας. Οι δυο πόλεις απέχουν περίπου 60 χιλιόμετρα.Επειδή οι σιδηροδρομικές γραμμές που οδηγούσαν στο Βερντέν είχαν πέσει σε κάποιο σημείο τους στα χέρια των Γερμανών ή ήταν εύκολο να χτυπηθούν από το γερμανικό πυροβολικό, η μόνη λύση ήταν ο οδικός ανεφοδιασμός με στρατιωτικά καμιόνια, σε αδιάλειπτη φάλαγγα -όποιο πάθαινε βλάβη το παραμέριζαν στο χαντάκι. Περνούσαν από την Ιερά οδό 6.000 καμιόνια τη μέρα, και τους μήνες της αιχμής, το καλοκαίρι του 1916, μετέφεραν 500.000 τόνους εφόδια και 400.000 άντρες κάθε μήνα να τους αλέσει η κρεατομηχανή του Βερντέν και έφερναν πίσω τους τραυματίες και τους καταπονημένους.  (Για το Βερντέν έχουμε ξαναγράψει).Εξι χιλιάδες καμιόνια τη μέρα, έστω και καμιόνια του 1916, που δεν ήταν και τριαξονικά, είναι μεγάλη υπόθεση, θα πει τέσσερα και κάτι καμιόνια το λεπτό, ένα κάθε 14 δευτερόλεπτα κατά μέσο όρο. Κάθε τόσο έπρεπε να ξαναστρώνουν τον δρόμο, άνοιξαν μάλιστα λατομεία σε κοντινή απόσταση για να φέρνουν χαλίκι.Η επίσημη ονομασία του δρόμου σήμερα είναι RD1916, όπου το RD σημαίνει Route Departementale, νομαρχιακή οδός ας πούμε, η τρίτη κατηγορία δρόμων στη Γαλλία, πίσω από τους αυτοκινητοδρόμους και τις εθνικές οδούς. Το 1916 της αρίθμησης βέβαια δεν είναι τυχαίο.Τη φωτογραφία αριστερά την έβγαλα προχτές, σταματώντας σε ένα πλάτωμα στο πλάι του δρόμου. Η φωτογραφία κοιτάζει προς το Βερντέν. (Εγώ πήγα από το Βερντέν στο Μπαρ λε Ντυκ).Το μήκος του δρόμου είναι κάπου 60 χιλιόμετρα, με πολλές μεγάλες ευθείες, αν και δεν δοκίμασα πειρασμό να ξεπεράσω πολύ το όριο, που είναι τα 90 χιλιόμετρα. Τα καμιόνια του 1916 δεν ξέρω τι ταχύτητες μπορούσαν να αναπτύξουν, αλλά διάβασα ότι για λόγους συγχρονισμού δεν επιτρεπόταν να τρέχουν περισσοτερο από τα 25 χιλιόμετρα την ώρα.Ένα χαρακτηριστικό της γαλλικής Ιεράς οδού είναι πως οι χιλιομετρικοί δείκτες έχουν επάνω το κράνος του φαντάρου του πρώτου παγκόσμιου πολέμου. Θα έπρεπε να έχει και χιλιομετρική ένδειξη, ίσως είναι από την πλευρά που δεν φαίνεται.Ο πρώτος χιλιομετρικός δείκτης, που έχει ένδειξη 1, είναι πολύ μεγαλύτερος, σαν μνημείο -αλλά δεν τον είδα διότι καθως πλησίαζα το Μπαρ λε Ντυκ σε κάποιο σημείο το gps μου επέμενε να πάμε από άλλο δρόμο και είπα να μην του χαλάσω το χατίρι -μπορείτε πάντως να τον δείτε εδώ.Το Μπαρ λε Ντυκ είναι πρωτεύουσα του νομού Meuse (οι περισσότεροι γαλλικοί νομοί έχουν πάρει το όνομά τους από τους ποταμούς που τους διασχίζουν). Αυτός ο Meuse στα ελληνικά έχει αποδοθεί Μόσας ή Μόζας αλλά και Μεύσης. Είναι μεγάλος ποταμός, φτάνει ως την Ολλανδία όπου λέγεται Μάας και, θα το καταλάβατε, από εκεί πήρε το όνομά του το Μάαστριχτ της ομώνυμης συνθήκης (από το λατινικό Traiectum ad Mosam, πέρασμα του Μόζα). Επίσης, παρόλο που είναι πλατύ ποτάμι, σε διάφορα σημεία κάνει πολύ ωραίες κορδέλες.Ωστόσο, ο Μόζας ή Μεύσης δεν περνάει από το Μπαρ-λε-Ντυκ αλλ’ από το Βερντέν. Το Μπαρ-λε-Ντυκ έχει κι αυτό ένα ποτάμι, αλλά κάπως παρακατιανό, τον Ορναίν. Έχει κι ένα κανάλι, που πάει από τον Μάρνη στον Ρήνο, κι έτσι το κάτω μέρος της πόλης βρίσκεται σε μεσοποταμία, αλλά το κανάλι δεν το φωτογράφισα επειδή βαριόμουν να περάσω τις γραμμές του τρένου.Δεν είναι μεγάλη πόλη για τα γαλλικά μέτρα -έχει 15.000 κατοίκους, όσο η Σπάρτη ας πούμε, αν και δεν έχει νόημα να συγκρίνεις πόλεις ελληνικές με γαλλικές. Πάντως επειδή είναι πρωτεύουσα νομού, έχει όλα τα σχετικά διοικητικά κτλ. κτίρια -αλλά πανεπιστήμιο δεν έχει, μόνο παράρτημα.Στη Γαλλία έχουν προεδρικές εκλογές σε δυο μήνες -στις 23 Απριλίου- αλλά αφίσες είδα ελάχιστες και μόνο από τρεις υποψηφίους -ή ίσως από δυόμισι.Παρατήρησα με ενδιαφέρον ότι ο αριστερός υποψήφιος Ζαν Λυκ Μελανσόν έχει σήμα του συνδυασμού του ένα ελληνικό Φ. Ομολογώ ότι δεν ξέρω πού το βρήκε -έψαξα αλλά δεν βρήκα εξήγηση. Να είναι το πρώτο γράμμα της λέξης France, Γαλλία, γραμμένο στο ελληνικό αλφάβητο για εφέ; Ξέρουμε βέβαια ότι οι αδελφότητες των αμερικανικών πανεπιστημίων και οι τύποι που χτυπάνε τατουάζ χρησιμοποιούν γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου για ομορφιά και για ζαριφιλίκι -ίσως ισχύει κι εδώ κάτι τέτοιο. Το όνομα του συνδυασμού είναι La France insoumise, η ανυπόταχτη Γαλλία, ίσως έβαλε Φ αντί για F για να είναι ακόμα πιο ανυπόταχτο.Στη μέση της φωτογραφίας είναι η Ναταλί Αρτό, διάδοχος της Αρλέτ Λαγκιγιέρ, της ιστορικής υποψήφιας του τροτσκιστικού κόμματος Εργατική Πάλη (Lutte Ouvrière). Η Λαγκιγιέρ έπαιρνε αξιοπρεπέστατα ποσοστά παλιότερα, είχε φτάσει το μνημειώδες 5,7% στις χαρωπές εκλογές του 2002, τότε που κατέβηκαν τρεις τροτσκιστές υποψήφιοι, όλοι συμπαθέστατοι, και πήραν όλοι μαζί 10,5% και πέρασε στον δεύτερο γύρο ο Λεπέν και από τότε κόπηκαν τα αστεία.Ο κυριούλης αριστερά δεν είναι ακριβώς υποψήφιος, πιο σωστά είναι «υποψήφιος για υποψήφιος», γι΄αυτό είπα παραπάνω για δυόμισι υποψηφίους. Έχει φτιάξει ένα μυστήριο ακροδεξιό κόμμα, αρκούντως ψεκασμένο, αλλά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα μπορέσει να κατέβει τελικά στις εκλογές διότι στη Γαλλία για να θέσει κάποιος υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές πρέπει να συγκεντρώσει 500 υπογραφές υποστήριξης από αιρετούς άρχοντες (δημάρχους, βουλευτές, γερουσιαστές). Ακούγεται δύσκολο, αλλά επειδή οι Γάλλοι δεν έχουν περάσει Καλλικράτη έχουν καμιά τριανταριά χιλιάδες δήμους (δεν έχουν μικρότερη υποδιαίρεση, όπως είχαμε εμείς τις κοινότητες, έτσι ένας δήμος μπορεί να έχει και 20 κατοίκους). Πάντως, ο κυριούλης της φωτογραφίας το 2012 δεν είχε καταφέρει να μαζέψει 500 υπογραφές.Στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές, ο Μελανσόν πιάνει 12% και ειναι πέμπτος. Παλιότερα έπαιρνε παραπάνω, αλλά από τότε που στις προκριματικές εκλογές των σοσιαλιστών κέρδισε ο υποψήφιος της αριστερής πτέρυγας, ο Μπενουά Αμόν, ο Μελανσόν έπεσε μερικές μονάδες -ο Αμόν πιάνει 16% στις δημοσκοπήσεις και είναι τέταρτος. Αν μπορούσαν να συνεννοηθούν και να κατέβει μόνο ένας, όσο κι αν στην πολιτική 1+1 δεν κανει πάντοτε 2 (μπορει να κάνει ενάμισι, μπορεί και τρία) κατά πάσα πιθανότητα ο κοινός αριστερός υποψήφιος θα έμπαινε άνετα στον δεύτερο γύρο, ίσως και πρώτος. Αν δεν συνεννοηθούν, θα βγει πρώτη στον πρώτο γύρο η Λεπέν και θα αντιμετωπίσει ή τον δεξιό Φιγιόν που έχει σοβαρότατο ηθικό-πολιτικό πρόβλημα μετά τις αποκαλύψεις ότι απασχολούσε τη γυναίκα του και τα παιδιά του (διότι ακόμα κι αν δεν έχει ποινικές ευθύνες πώς θα πείσει τον πολίτη να κάνει θυσίες ενώ εκείνος είχε κόψει μισθό τέσσερα χιλιάρικα στον ακόμα απτυχίωτο κανακάρη του) ή τον Μακρόν που ήταν υπουργός Οικονομικών του Ολάντ αλλά κατεβαίνει με αριστεροδεξιό, ποταμίσιο πρόγραμμα, ενώ οι δυο υποψηφιοι της Αριστερας θα μείνουν εκτός νυμφώνος αλλά θα έχουν διατηρήσει την καθαρότητά τους, που δεν είναι και μικρό πράγμα στον βρώμικο κόσμο μας. from Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία