Μηνολόγιον Δεκεμβρίου για μιαν ακόμα φορά

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.Το μηνολόγιο τούτου του μήνα έχει μιαν ιδιαιτερότητα, μια και στις 17 του Δεκέμβρη κλείνουν τα πέντε χρόνια από τότε που χάσαμε τον πατέρα μου. Δεν θεώρησα άτοπο να μνημονέψω τον πατέρα μου στο μηνολόγιο, που ήταν άλλωστε δικη του ιδέα: ανάμεσα σε έναν ποιητή που αγαπούσε και σ’ έναν επαναστάτη που θαύμαζε πιστεύω πως θα έχει καλή παρέα.Πε  1Παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS  και γενέσιον Ιωάννου ΣυκουτρήΠα 2Αντιφώντος   του σοφιστού, Μαρίας Καλογεροπούλου της καλλιφώνου και Διονυσίου Σαββόπουλου της νιότης μαςΣα 3† Αυγούστου Ρενουάρ και γενέσιον Νίνου Ρότα του μουσουργούΚυ   4Ο Θωμάς Έδισον εφευρίσκει τον ηλεκτρικόν λαμπτήρα  Δε 5Θεοφίλου Μόζαρτ τελευτή Τρ   6Νικολάου Μύρων και των Διοσκούρων, προστατών των πλοϊζομένων και Αλεξάνδρου Γρηγοροπούλου αναίρεσις Τε 7Των τριών Χαρίτων  Πε 8Δάμωνος και Φιντίου· και Ιωάννου Λένον του πολυκλαύστου αναίρεσις  Πα   9Ιωάννου Βοκκακίου και της Ανθρωπίνης Κωμωδίας του  Σα 10Των ανθρωπίνων δικαιωμάτων  Κυ 11Γενέσιον Μαξίμου Γκόρκι  Δε 12Διογένους του  Κυνός  Τρ 13Γαλιλαίου ταπείνωσις και Μέντη Μποσταντζόγλου τελευτή  Τε 14Ανάληψις Απολλωνίου του Τυανέως εκ του ιερού της Δικτύννης  Πε 15Αναξαγόρου του φιλοσόφου  Πα 16 Τελευτή Κωνσταντίνου Βάρναλη, ποιητού των Μοιραίων  Σα 17† Δημητρίου Σαραντάκου του συγγραφέως και Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού  Κυ 18Του χορού του Ζαλόγγου  Δεα 19Προμηθέως καθήλωσις επί του Καυκάσου  Τρυ 20Της εν Επιδαύρω πρώτης Εθνοσυνελεύσεως  Τε 21Χειμερινόν ηλιοστάσιον   Πε 22Ησιόδου του Ασκραίου και των Έργων και Ημερών αυτού  Πα 23Κρυσταλλοτριόδου της θαυματουργού γενέσιον Σα 24Λουδοβίκου Αραγκόν τελευτή  Κυ 25Γέννησις Ιησού του Ναζωραίου, Ορφέως και Μίθρα  Δε 26Σωτηρίας Μπέλλου της υμνωδού  Τρ 27Πινδάρου του Θηβαίου  Τε 28Κινηματογράφου γέννησις  Πε 29Γενέσιον Παύλου ΚαζάλςΠα 30  Ίδρυσις Σοβιετικής ΕνώσεωςΣα 31Εφεύρεσις του τηλεσκοπίου  Ο Δεκέμβριος ή Δεκέμβρης είναι ο δωδέκατος και τελευταίος μήνας του ημερολογίου μας, παρόλο που το όνομά του παραπέμπει ολοφάνερα στον αριθμό δέκα, decem. Για την ανακολουθία φταίνε οι Ρωμαίοι -διότι τα ονόματα των μηνών, όλα, είναι δάνειο από τα λατινικά. Το παλιό ρωμαϊκό μηνολόγιο άρχιζε από τον Μάρτιο και ο Decem-ber ήταν ο δέκατος μήνας. Όταν αργότερα μεταρρυθμίστηκε το ημερολόγιο και μπήκαν στις δυο πρώτες θέσεις ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος, η αντιστοιχία χάλασε και ο Δεκέμβρης είναι πλέον δωδέκατος.Ο Δεκέμβρης λαϊκά λέγεται και Γιορτινός -και όχι άδικα: είναι ο μήνας με τις πολλές γιορτές, ξεκινώντας από τα Νικολοβάρβαρα (4-6 Δεκεμβρίου) και καταλήγοντας στα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά -και ενδιάμεσα έχουμε επίσης την Άννα, τον Σπύρο, τον Λευτέρη, τον Διονύση. Να είναι σύμπτωση οι τόσες γιορτές στον σκοτεινότερο μήνα της χρονιάς, όπου η μέρα βρίσκεται στα μικρότερά της;Στα τούρκικα, ο Δεκέμβριος λέγεται Aralιk, που θα πει «μεσοδιάστημα». Στα ελληνικά, αραλίκι βέβαια λέγεται η ξεκούραση, και κατά σύμπτωση ή όχι  ο Δεκέμβρης είναι μήνας ξεκούρασης για τους περισσότερους αγρότες, αφού είναι ο μήνας που έχει τις λιγότερες αγροτικές δουλειές: τα χωράφια έχουν σπαρεί, τα ζώα μένουν κλεισμένα και τρώνε από τα αποθηκευμένα, η μέρα είναι μικρή και εκ των πραγμάτων δεν έχεις πολύ χρόνο για δουλειές. Έτσι είναι ο μήνας που οι πιο πολλοί αγρότες ξεκουράζονται, αν και αυτό δεν ισχύει στα μέρη όπου καλλιεργείται η ελιά, αφού εκεί έχουν φούριες: τη συγκομιδή.Να πούμε πάντως ότι με το παλιό ημερολόγιο, που είχαμε ως το 1923, το χειμερινό ηλιοστάσιο έπεφτε γύρω στις 9 Δεκεμβρίου -έτσι εξηγούνται και κάποιες παρετυμολογικές παροιμίες, ότι της Αγίας Άννας η μέρα παίρνει μιαν ανάσα ή ότι του Αγιού Σπυρίδωνα η μέρα παίρνει ένα σπυρί, δηλ. αρχίζει λίγο-λίγο να μεγαλώνει.Ο Δεκέμβριος είναι από τους μήνες που έχουν δώσει το όνομά τους σε γεγονότα -εννοώ βέβαια τα Δεκεμβριανά, τις συγκρούσεις του Δεκέμβρη του 1944 στην Αθήνα. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα και για τα όσα ακολούθησαν τη δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου το 2008. Δεκεμβριστές λέγονται οι επαναστάτες που πήραν μέρος στην αποτυχημένη εξέγερση του Δεκεμβρίου 1825 στην τσαρική Ρωσία.Να βάλουμε κι ένα τραγούδι όχι απλώς για τον Δεκέμβρη, αλλά για τη σημερινή μέρα, την Πρώτη του Δεκέμβρη, του Σπανού σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, από τον Γιώργο Νταλάρα: Ο Δεκέμβρης είναι ο μήνας όπου η μέρα έχει τη μικρότερη διάρκειά της: εννιάμισι ώρες στην Ελλάδα, αλλά πολύ λιγότερο βορειότερα (κάτι ξέρουμε κι εμείς). Είναι όμως και ο μήνας όπου η μέρα θα αρχίσει να μεγαλώνει, από τις 23 και μετά.Θα είναι και δύσκολος μήνας, ειδικά για όσους βρίσκονται μακριά από το σπίτι τους. Κουράγιο όμως και καλό μήνα! from Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία